مصطفى النوراني الاردبيلي

137

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

در قاعده تنه درخت و به فاصله كمى از سطح زمين سوراخ بزرگى به وجود آورده در داخل آن آتش روشن مىكنند با اين عمل اولئورزين مذكور جريان يافته در ظروفى جمع‌آورى مىگردد بدين نحو از هر درخت تنومند معادل 80 ليتر از ماده مذكور كه روغن چوب huile de bois هم ناميده مىشود به دست مىآورند كه داراى حالت روان چسبناك و رنگ خاكسترى مايل به سبز است اين عمل به مدت شش سال متمادى مىتواند در درختان فوق انجام گيرد از اولئورزين مذكور روغن چوب در تهيه ورنى و براى مصارف نقاشى استفاده فراوان به عمل مىآيد از نظر درمانى گاهى به جاى بم دوكوپاهو به كار مىرود . « 1 » روغن خردل سياه : اين روغن از دانه‌هاى خردل سياه تحت فشار به دست مىآيد . روغنى متفاوت از روغن خردل سفيد و داراى رنگ زرد مايل به قهوه‌اى است . طعم آن ملايم و بوى آن به‌طور محسوس همان بوى آرد خردل است . در 17 درجه مىبندد به مصارف صنعتى و تهيه صابون مىرسد ولى اگر تصفيه گردد قابل خوردن است . از گونه ديگرى از اين گياه مانند brassica juncea cosson روغن قابل مصرفى به مقادير زياد در روسيه تهيه مىشود . « 2 » روغن خشخاش : معمولًا از var . mgrum ( gallrs ) teh . كه ساقه‌اى نسبتا منشعب و گلهايى به رنگ بنفش يا قرمز با يك لكه سياه در قاعده هر گلبرگ دارد به دست مىآيد . اين واريته دانه‌هايى به رنگ سياه ، قهوه‌اى يا مايل به آبى دارد و از آنها بر اثر فشار ولى بدون مداخله گرما روغنى بى رنگ يا به رنگ سفيد مايل به زرد يا زرد روشن به مقدار 35 درصد به دست مىآيد كه به مصارف تغذيه مىرسد و در دارو سازى نيز از آن استفاده مىگردد روغن فشار دوم آنكه تحت اثر فشار و گرما حاصل مىشود به خلاف روغن فشار اول به رنگ

--> ( 1 ) - همان ، ج 1 ، ص 344 . ( 2 ) - همان ، ص 229 .